3

روش های تعیین بافت خاک را شرح دهید ؟

روش تعیین بافت خاک چه مراحلی دارد و مزایای آن را بیان کنید 

 

سوال پاسخ داده شده
گذاشتن نظر
0

روش های تعیین بافت خاک را شرح دهید ؟

روشهای مختلفی برای تعیین بافت خاک وجود دارد که عبارتند از؛ لمسی، لمسی با چارت، بطری، هیدرومتری و پیپت.

  1. روش لمسی یک روش تقریبی و با دقت کم است که برای یک دید اجمالی به خاک استفاده میشود و افراد باتجربه قادر انجام آن هستند. در این روش مستقیما کًلاس بافت خاک مشخص میشود.
  2. روش لمسی با چارت از دقت خوبی برخوردار است و افراد باتجربهی کمتر هم قادر به انجام آن هستند چون راهنما دارد. نتایج این روش به روش هیدرومتری بسیار نزدیک است و در حقیقت برای آماده سازی نمونه در روش هیدرومتری و تعین بافت تقریبی خاک کاربرد دارد. در این روش ذرات شن زبر، سیلت خشک؛ آردی و پودری، رس خشک؛ سفت و سخت و رس مرطوب چسبنده و شکلپذیر است.
  3. روش بطری که دقت آن کمتر از هیدرومتری بوده و مرسوم نمیباشد
  4. روش هیدرومتری؛ معمولترین و کاربردیترین روش تعیین کلاس بافت خاک است. در آزمایشگاههای خاک برای تعیین بافت از این روش بهره میبرند و از دقت متوسط تا خوبی برخوردار است و نتایج آن به شرایط مزرعه نزدیکتر است
  5. روش پی پت؛ روش دقیقی بوده ولی بیشتر در امور تحقیقاتی کاربرد دارد.

دو روش هیدرومتری و پی پت معروف به روشهای تجزیه مکانیکی هستند. ابتدا درصد ذرات خاک تعیین و با استفاده از مثلث، بافت مشخص میشود و روش های غیر مستقیم نام دارند. ترتیب دقت روشهای تعیین بافت خاک؛ پی پت، هیدرومتری، بطری، لمسی با چارت و لمسی.

6-2-وسایل و مواد مورد نیاز

خاک عبور داده شده از الک 2 میلیمتری، چارت، خط کش، آب مقطر، بشر پلاستیکی 700 میلی لیتری، ماده جدا کننده ذرات به نام هگزا متافسفات سدیم (HMP)

در اندازهگیری بافت خاک باید موادی که سبب اتصال ذرات به هم میشوند را از بین برد؛ مواد آلی با آب اکسیژنه، املاح و ملاتها با اکسالات سدیم، پیروفسفات سدیم و متافسفات سدیم، آهن و اکسیدهای آن توسط تیوسولفات سدیم و در خاکهای آهکی جهت جداسازی ذرات از استات سدیم، کربنات سدیم و فسفات سدیم استفاده میشود.

6-3- روش کار

حدود 100 گرم خاک را روی روزنامهای ریخته و مرتبا آًب مقطر به آن اضافه میشود تا مرطوب شود. یک توپی از آن درست میکنیم و با دست تمیز آن را لمس میکنیم. از روی چارت کار را ادامه میدهیم تا کلاس بافت مشخص شود.

روند کار روی نمونه را، روی چارت یادداشت مینماییم. حال اقدام به آماده سازی نمونه برای روش هیدرومتری مینماییم. برای خاکهای ریز بافت (سیلت یا رس) 10 تا 20 گرم، برای خاکهای درشت بافت 60 تا 100 گرم. ولی بطور کلی می توانیم برای خاکهای رسی 10 گرم، لومی 20 گرم و شنی 40 گرم انتخاب نماییم. پساز مشخصشدن مقدار نمونه دو راه وجود دارد.

  1. اگر بخواهیم برای جدا سازی ذرات در مراحل بعدی از شیکر استفاده کنیم نمونه را در ارلن 500 میلی لیتر ریخته و 250 میلی لیتر آب مقطر اضافه مینماییم. به نمونه 10 میلی لیتر HMP تهیه شده، اضافه کرده در آن را با پارافیلم میپوشانیم (تا آب آن تبخیر نشود) سپس میگذاریم یک شب بماند (این عمل به علت نفوذ ماده جدا کننده HMP به تمامی قسمتهای خاک میباشد).
  2. اگر بخواهیم در مراحل بعدی برای جدا سازی ذرات از همزن برقی آزمایشگاهی استفاده کنیم نمونه را در بشر 700 میلی لیتر پلاستیکی ریخته و به هر نمونه 250 میلی لیتر آب مقطر اضافه مینماییم. به هر نمونه 10 میلی لیتر HMP اضافه کرده و درب بشر را با پلاستیک میپوشانیم و میگذاریم تا یک شب بماند.

دستگاه شیک ،(Shaker) وسیلهای است که جهت تکان دادن محلولها و نمونهها (به صورت عمودی، افقی یا دورانی) بکار میرود.

  • اگر امکان مراجعه در روز بعد مقدور نباشد، نمونه را با ذکر مشخصات بر روی آن تا یک هفته بعد میتوان نگه داشت
  • اگر از شیکر استفاده میکنیم باید پس از یک شب که برای خیس خوردن میماند، یک روز قبل از شروع آزمایش ارلنها را روی شیکر قرار داده تا یک شب هم شیک شود.
  • یونهای کلسیم و منیزیم (Ca2+ & Mg2) سبب فشردگی (Compaction) و یون سدیم (Na+) سبب پراکندگی (Disspersion) ذرات خاک میشوند.

در پایان کار نیاز به خاک خشک شده در آون (C0) داریم و برای داشتن آن به شرح زیر عمل میکنیم؛ یک بوته (ظرف) را وزن نموده (M1) و بر حسب گرم یادداشت میکنیم.

همان مقدار خاک استفاده شده در بافت خاک (یا 10 گرم خاک) را درون آن ریخته در آون قرار میدهیم تا خاک خشک شود. پساز 24 ساعت نمونه را وزن کرده بر حسب گرم ثبت میکنیم.

اگر مقدار خاکی که در آون قرار دادیم از لحاظ وزنی معادل همان مقدار استفاده شده در آزمایش برای تعیین بافت بود، جرم خاک خشک (C0) را بر اساس فرمول محاسبه و بر حسب گرم گزارش میکنیم (ولی اگر مقدار خاک متفاوت بود تناسب میبندیم).

منبع :

دانشگاه پیام نور، دانشکدهی علوم کشاورزی، گروه اب و خاک

جهت خرید انواع خاک مناسب برای بستر های کشاورزی و نیز خاک های مناسب گیاهان زینتی به صورت بسته بندی به بستر عرضه خاک و مشتقات وارد شوید . بستر خاک و مشتقات

جهت تماشای ویدئوی آموزشی رایگان وارد بستر مرکز آموزش شوید . بستر مرکز آموزش ویدئویی

سوال پاسخ داده شده
گذاشتن نظر
شما در حال مشاهده 1 از 1 پاسخ هستید ، برای دیدن همه پاسخها اینجا را کلیک کنید .
پاسخ خود را بنویسید .