0

بررسی امکان جایگزینی جزئی کود اوره با کودهای زیستی در تولید
گیاه دارویی شوید را شرح دهید .

سوال ویرایش شده
گذاشتن نظر
0

بررسی امکان جایگزینی جزئی کود اوره با کودهای زیستی در تولید
گیاه دارویی شوید را شرح دهید .

آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺑﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﻈﻮر اوره ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻛﺎرﺑﺮد ﻛﻮدﻫﺎی زﻳﺴﺘﻲ در ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺼﺮف ﻛﻮد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ اﺟﺮا ﮔﺮدﻳﺪ و اﺛﺮ ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎی ﺗﻐﺬﻳﻪ ای ﺑﺮ ﻛﻤﻴﺖ و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺤﺼﻮل ﮔﻴﺎه داروﻳﻲ ﺷﻮﻳﺪ ﺷﺪ ﺑﺮرﺳﻲ .اﻳــﻦ آزﻣــﺎﻳﺶ در ﺳــﺎل ﺑﻴﻦ 1397-98 زراﻋﻲ در ﻣﺰرﻋﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ داﻧﺸﮕﺎه اﻟﻤﻠﻠﻲ اﻣﺎم واﻗــﻊ در ،( ﺧﻤﻴﻨﻲ) ره ﺷــﻬﺮ ﻗــﺰوﻳﻦ اﻧﺠــﺎم ) 4 ﮔﺮﻓـــﺖ .ﺗﻴﻤﺎرﻫـــﺎی آزﻣﺎﻳﺸـــﻲ ﺷـــﺎﻣﻞ Azotobacter ﺳـــﻮﻳﻪ ﺑـــﺎﻛﺘﺮی ﻣﺤـــﺮک رﺷـــﺪ ، Azospirillum، Pseudomonas stutzeri Pseudomonas putidaو (ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﺴﺎوی ﺑــﺎ ﻫﻢ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ ﺷﺪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ ﺗﻬﻴــﻪ ﺷــﺪه . درﺗ ﺮﻛﻴــﺐ ﺑــﺎ ﺳــﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ اوره) 25ﺻﻔﺮ، ، 50 100و درﺻﺪ ﻣﻘﺪار ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه اوره ﺑﺮای ﮔﻴﺎه ﺷــﻮﻳﺪ (ﻣــﻮرد اﺳــﺘﻔﺎده ﻗــﺮار ﮔﺮﻓﺖ .ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ اوره ﻛﻮد ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪا و ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺎ ﻛﻮد وﻳﮋﮔــﻲ زﻳﺴﺘﻲ ﻫــﺎی رﺷــﺪ روﻳﺸــﻲ، ﻣﻘﺪار ﻣﺤﺼﻮل) ( 964/4 ﺑﺬر ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم در ﻫﻜﺘﺎر اﺳــﺎﻧﺲ ( 2/70) درﺻﺪ، درﺻــﺪ و ﻣﻘــﺪار ﻛﻠﺮوﻓﻴــﻞ ﺑــﺮگ ( ﻣﻴﻠﻲ1/74) ﮔﺮم در ﮔﺮم وزن ﺗﺮ را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻴﻤﺎر ﺷﺎﻫﺪ اﻓﺰاﻳﺶ داد .آﻧﺎﻟﻴﺰ اﺳﺎﻧﺲ ﺣﺎﺻــﻞ از ﺑــﺬرﺷــﻮﻳﺪ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻛﺎرون ( 56/23) اﺳﺎﻧﺲ درﺻﺪ ﻟﻴﻤــﻮﻧﻦ ،) /7 26( درﺻــﺪ آﭘﻴــﻮل 18/08) و درﺻﺪ( ﻣﻌﻨﻲ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر داری ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻛﻮدﻫﺎی زﻳﺴﺘﻲ و ﮔﺮﻓﺘﻨــﺪ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻗﺮار . اﺳــﺘﻔﺎده از ﻧﺼــﻒ ﻣﻘﺪار ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه ﻛﻮد اوره ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ، ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺪار ﻣﺤﺼﻮل ﺳﺒﺐ ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻦ ﻛﻴﻔﻴــﺖ ﺷﻮﻳﺪ ﻣﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد .در واﻗﻊ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻘﺪار ﻛﻮد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﻮددﻫﻲ ﺗﻠﻔﻴﻘﻲ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد . ﺷﻮد ﻛﻠﻴﺪ واژهﻫﺎ :ﻛﻮد اﺳﺎﻧﺲ، ﺗﻐﺬﻳﻪ، زﻳﺴﺘﻲ.

ﺷﻮﻳﺪ، ﺑﺎ ﻧﺎم ﻋﻠﻤﻲ graveolens L. ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻋﻠﻔﻲ و ﻳﻜﺴﺎﻟﻪ از ﺧﺎﻧﻮاده ﭼﺘﺮﻳﺎن اﺳﺖ .اﻳﻦ ﮔﻴﺎه ﺑﻪ ﻓﺮاواﻧﻲ در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻏﺬاﻳﻲ و داروﻳﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد و از ﻗﺪﻳﻢ اﻻﻳﺎم در آﺷﭙﺰی و ﻃﺐ ﺳﻨﺘﻲ اﻳﺮان ﻛﺎرﺑﺮد داﺷﺘﻪ اﺳﺖ .ﺑﺬرﻫﺎی ﺷﻮﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻫﺎﺿﻤﻪ ﻣﻠﻴﻦ، ﺿﺪ اﺳﭙﺎﺳﻢ، ، ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻌﺪه، ﺿﺪ ﻧﻔﺦ و … ﻣﺼﺮف داروﻳﻲ دارﻧ . ﺪ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻓﻴﺰﻳﻮﻟﻮژﻳﻚ اﻳﻦ ﮔﻴﺎه داروﻳﻲ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ وﺟﻮد اﺳﺎﻧﺲ و ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻣﻬﻤﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﺎرون، آﭘﻴﻮل و ﻟﻴﻤﻮﻧﻦ اﺳﺖ ) 1384 اﻣﻴﺪﺑﻴﮕﻲ، .(در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺑﺮای ﻏﺬای ﺳﺎﻟﻢ، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺳﻼﻣﺖ و ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺤﻴﻄﻲ ﭘﺎﻳﺪار اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت، رو ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺖ اﻳﻦ اﻣﺮ در ﻣﻮرد ﮔﻴﺎﻫﺎن داروﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ ﺳﻼﻣﺖ اﻧﺴﺎن در ارﺗﺒﺎط ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮی ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﺪ .ﮔﻴﺎﻫﺎن داروﻳﻲ و ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﻴﺖ ،ﻣﻌﻄﺮ ﺣﺎوی اﻧﺴﺎن ﻫﺎی ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻣﻔﻴﺪ ﺑﺮای ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ .اﺳﺎﻧﺲ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻫﺎ و ﻫﺎی ﻣﻌﻄﺮ اﻳﻦ ﮔﻴﺎﻫﺎن در ﻣﺼﺎرف از ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻄﺮ، ﻃﻌﻢ دﻫﻨﺪه ﻏﺬا، ادوﻳﻪ، ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه ﻏﺬا و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﺎﺧﺖ داروﻫﺎی ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻛﺎرﺑﺮد Hadian ) دارﻧﺪ et al., 2014.( اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﻮدﻫﺎی زﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻬﺎده ﻫﺎی دوﺳﺘﺪار ﻃﺒﻴﻌﺖ، ﺟﻬﺖ ﺗﻐﺬﻳﻪ اﻳﻦ ﮔﻴﺎﻫﺎن و در راﺳﺘﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮل ﺳﺎﻟﻢ، از اﻫﻤﻴﺖ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ .ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد روش ﺗﻐﺬﻳﻪ ای ﻛﻪ ﺑﺘﻮان ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ آن ﻛﺎرﺑﺮد ﻛﻮدﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ را ﺣﺬف و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ رﺳﺎﻧﺪ، از اوﻟﻮﻳﺖ Bhatt ) ﻫﺎی ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﺤﻘﻘﺎن اﺳﺖ et al., 2016.( ﻛﻮدﻫﺎی زﻳﺴﺘﻲ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از رﻳﺰﺟﺎﻧﺪاران ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮس ﺑﻪ اﻧﻮاع ﻗﺎﺑﻞ ﺟﺬب ﺗﻮﺳﻂ ﮔﻴﺎﻫﺎن را دارﻧﺪ؛ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﮔﺮوه ازرﻳﺰﺟﺎﻧﺪاران ﺟﻮاﻧﻪ
زﻧﻲ ﺑﺬر، ﮔﺴﺘﺮس ﺳﻴﺴﺘﻢ رﻳﺸﻪ و رﺷﺪ و ﻧﻤﻮ ﮔﻴﺎﻫﺎن را Patidar ) ﻧﻴﺰ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﻨﺪ et al., 2016 .( رﻳﺰﺟﺎﻧﺪاران ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﺳﻨﺘﺰ ﻫﻮرﻣﻮن، ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻧﻴﺘﺮوژن ، ﻛﺎﻫﺶ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ اﺳﻤﺰی رﻳﺸﻪ ﻫﺎ و آﻧﺰﻳﻢ ﺳﻨﺘﺰ ﮔﺮوﻫﻲ از ﻫﺎ ﻧﻘﺶ ﺧﻮد را در ﺑﻬﺒﻮد رﺷﺪ ﮔﻴﺎه اﻳﻔﺎ ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻛﻨﻨﺪ . ﻫﺎی آزادزی ﻣﺎﻧﻨﺪ ازﺗﻮﺑﺎﻛﺘﺮ و آزوﺳﭙﺮﻳﻠﻴﻮم ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻧﻴﺘﺮوژن ﻫﻮرﻣﻮن ﻫﻮا را دارﻧﺪ، ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎ آزاد ﻛﺮدن ﻫﺎی رﺷﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻛﺴﻴﻦ و اﺳﻴﺪ ﺟﻴﺒﺮﻟﻴﻚ، رﺷﺪ ﮔﻴﺎه، ﺟﺬب ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬاﻳﻲ و ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻓﺘﻮ ﻣﻲ ﺳﻨﺘﺰ را ﻧﻴﺰ ﺑﻬﺒﻮد ﺗﺄ .(1390 ﺑﺨﺸﻨﺪ) ﻣﻔﺎﺧﺮی و ﻫﻤﻜﺎران، ﻣﻴﻦ ﻓﺴﻔﺮ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﮔﻴﺎﻫﺎن از ﻃﺮﻳﻖ ﻛﻮدﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻚ اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ .ﻣﻘﺪار زﻳﺎدی از ﻓﺴﻔﺮ ﻣﻮﺟﻮد در ﻛﻮدﻫﺎی ً ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﻌﺪ از ورود ﺑﻪ ﺧﺎک، ﻧﺎﻣﺤﻠﻮل ﺷﺪه و ﻋﻤﻼ از دﺳﺘﺮس ﮔﻴﺎه ﺧﺎرج ﻣﻲ ر ﮔﺮدﻧﺪ، اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﺰﺟﺎﻧﺪاراﻧﻲ ﺑﻪ ﻧﺎم ﺣﻞ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﻓﺴﻔﺎت ﺑﺮای ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻜﻞ ﻧﺎﻣﺤﻠﻮل ﺑﻪ ﻣﺤﻠﻮل ﻓﺴﻔﺮ ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﻨﺪ .ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ درﺻﺪ رﻳﺰﺟﺎﻧﺪاران ﺣﻞ ﻛﻨﻨﺪه ﻓﺴﻔﺎت در ﺧﺎک را ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ و ﻗﺎرچ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪ .اﻳﻦ ﻣﻮﺟﻮدات ﻗﺎدرﻧﺪ ﻓﺴﻔﺮ ﺧﺎک را ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﺤﻠﻮل درآورده و در اﺧﺘﻴﺎر ﮔﻴﺎه ﻗﺮار دﻫﻨﺪ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﺟﺬب ﻓﺴﻔﺮ ﺳﺒﺐ ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن ﻋﻤﻠﻜﺮد ﮔﻴﺎه ﻧﻴﺰ ﻣﻲ .(1394 ﺷﻮﻧﺪ) ﻛﺎوﻳﺎﻧﻲ و ﻫﻤﻜﺎران، ﺗﻴﻤﺎر ﺑﺬر ﺷﻮﻳﺪ ﺑﺎ ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎی ازﺗﻮﺑﺎﻛﺘﺮ، آزوﺳﭙﺮﻳﻠﻴﻮم و ﺳﺪوﻣﻮﻧﺎس ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺤﺼﻮل و ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻦ ﻛﻴﻔﻴﺖ Hellal ) اﺳﺎﻧﺲ ﺑﺬر اﻳﻦ ﮔﻴﺎه ﺷﺪه اﺳﺖ et al., 2011 .( ﻛﺎرﺑﺮد ﺳﻮﻳﻪ ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎﻳﻲ از ﻫﺎی ﺣﻞ ﻛﻨﻨﺪه ﻓﺴﻔﺮ ﻧﻴﺰ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻌﻨﻲ دار رﺷﺪ و ﻧﻤﻮ و ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت اﺳﺎﻧﺲ ﺷﻮﻳﺪ ﺷﺪه 1394 اﺳﺖ) ﻛﺎوﻳﺎﻧﻲ و ﻫﻤﻜﺎران، .(ﮔﺰارش اﺳﺖ ﺷﺪه ﻛﻪ ، ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺪار ﻧﻴﺘﺮوژن رﺷﺪ روﻳﺸﻲ، ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﺬر و درﺻﺪ اﺳﺎﻧﺲ ﺷﻮﻳﺪ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻨﻲ ﻣﻲ داری اﻓﺰاﻳﺶ

1 .(ﻛﺎرﺑﺮد ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﻮدﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻧﻴﺘﺮوژن، ﻓﺴﻔﺮ و ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ و ﻛﻮدﻫﺎی زﻳﺴﺘﻲ ﺷﺎﻣﻞ آزوﺳﭙﻴﺮﻳﻠﻮم، ازﺗﻮﺑﺎﻛﺘﺮ و ﺑﺎﺳﻴﻠﻮس روی ﮔﻴﺎه رازﻳﺎﻧﻪ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ رﺷﺪ و زﻳﺴﺖ ﺗﻮده ﺗﺮ و ﺧﺸﻚ ﮔﻴﺎه در 50 ﺗﻴﻤﺎر ﺗﻠﻔﻴﻖ درﺻﺪ ﻛﻮدﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻧﻴﺘﺮوژن، ﻓﺴﻔﺮ و ﭘﺘﺎﺳﻴ ﻢ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه آزوﺳﭙﻴﺮﻳﻠﻮم، ازﺗﻮﺑﺎﻛﺘﺮ و ﺑﺎﺳﻴﻠﻮس ﺣﺎﺻﻞ .(Mahfouz and Sharafaldin, 2007) ﺷﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﺸﺎن داده اﻧﺪ ﻛﻪ اﮔﺮﭼﻪ ﻛﻮدﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻧﻴﺎز ﺿﺮوری ﻛﺸﺎورزی اﻣﺮوزی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و در اﻓﺰاﻳﺶ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺿﺮوری ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻣﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از آﻟﻮدﮔﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، آﻟﻮ دﮔﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﻫﺰﻳﻨﻪ زﻳﺎد آﻧﻬﺎ ﺳﺒﺐ ﺗﺮﻏﻴﺐ ﻧﻤﻮدن ﺑﻪ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﻛﻮدﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻛﻮدﻫﺎی زﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﻤﻴﺖ و ﻛﻴﻔﻴﺖ .(Savcii, 2012) ﻣﺤﺼﻮل ﺷﺪه اﺳﺖ در واﻗﻊ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻛﻮدﻫﺎی زﻳﺴﺘﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮای ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﺎﻻﺗﺮ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻓﻲ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺮای ﺣﻔﻆ ﺳﻼﻣﺘﻲ و ﭘﺎﻳﺪاری ﺧﺎک ﺑﺮای دوره ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗﺮ، Patil ) ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ اﺳﺖ .( ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ et al., 2016 ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻓﻮق، ﻫﺪف از اﺟﺮای اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ، ﺑﺮرﺳﻲ اﻣﻜﺎن ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲﺟﺰﺋﻲ و ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻘﺪار ﻣﺼﺮف ﻛﻮد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻧﻴﺘﺮوژﻧﻪ) اوره (ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻛﺎرﺑﺮد ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﻣﻴﻜﺮوارﮔﺎﻧﻴﺴﻢﻫﺎی ﻣﻔﻴﺪ ﺧﺎﻛﺰی در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮔﻴﺎه داروﻳﻲ ﺷﻮﻳﺪ اﺳﺖ . ﻣﻮاد و روشﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻛﺎرﺑﺮد ﻛﻮدﻫﺎی زﻳﺴﺘﻲ در ﻛﺎﻫﺶ ، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﻛﻮد اوره در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮔﻴﺎه داروﻳﻲ ﺷﻮﻳﺪ آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﺎﻛﺘﻮرﻳﻞ در ﻗﺎﻟﺐ ﻃﺮح ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﻣﺰر 8 ﻛﺎﻣﻞ ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﺑﺎ ﺗﻴﻤﺎر و ﺳﻪ ﺗﻜﺮار در ﻋﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ
داﻧﺸﮕﺎه ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ اﻣﺎم ﺧﻤﻴﻨﻲ) ره (واﻗﻊ در ﺷﻬﺮ ﻗﺰوﻳﻦ 50 ﻛﻪ در ﻃﻮل ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ 31 درﺟﻪ ﺷﻤﺎﻟﻲ، ﻋﺮض درﺟﻪ 32 و 1370 دﻗﻴﻘﻪ ﺷﺮﻗﻲ و ارﺗﻔﺎع از ﺳﻄﺢ درﻳﺎ ﻣﺘﺮ واﻗﻊ . 1397 -98 ﺷﺪه اﺳﺖ، در ﺳﺎل زراﻋﻲ ﺑﻪ اﺟﺮا درآﻣﺪ ﻣﻴﻠﻲ ﺳﺎ 310 ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺑﺎرش ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻣﺘﺮ و ﻣﺘﻮﺳﻂ دﻣﺎی ﻻﻧﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ 15 درﺟﻪ اﺳﺖ ﮔﺮاد ﮔﺰارش ﺷﺪه .ﺑﺬرﻫﺎی ﺷﻮﻳﺪ از ﺷﺮﻛﺖ ﭘﺎﻛﺎن ﺑﺬر اﺻﻔﻬﺎن 5 ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدﻳﺪ و در ﺗﺎرﻳﺦ ﻓﺮوردﻳﻦ در ﻛﺮت 3×2 ﻫﺎی آﻣﺎده ﺷﺪه ﺑﻪ اﺑﻌﺎد ﻣﺘﺮ ﻛﺸﺖ ﺷﺪ .ﻓﺎﺻﻠﻪ ردﻳﻒ ﺳﺎﻧﺘﻲ 40 ﻫﺎی ﻛﺸﺖ ﻣﺘﺮ و ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﺳﺎﻧﺘﻲ 15 دو ﺑﻮﺗﻪ ﻣﺘﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ .ﭘﺲ از ﺳﺒﺰ ﺷﺪن ﺑﺬرﻫﺎ و در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻇﻬﻮر دو ﺑﺮگ اﺻﻠﻲ، ﺗﻨﻚ ﻛﺮدن ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺖ .ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺧﺎک (ﺳﻮﻳﻪ 1) آزﻣﺎﻳﺸﻲ در ﺟﺪول آﻣﺪه اﺳﺖ . ﻫﺎی ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در) Azotobacter اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺷﺎﻣﻞ ازﺗﻮﺑﺎﻛﺘﺮ chroococcum) Azospirillium آزوﺳﭙﺮﻳﻠﻴﻮم ،( lipoferum) Pseudomonas و دو ﺳﻮﻳﻪ ﺳﺪوﻣﻮﻧﺎس ،( stutzeri Pseudomonas putida و (ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ از ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت آب و ﺧﺎک اﻳﺮان ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻴﻠﻲ ﮔﺮدﻳﺪ .در ﻫﺮ ﻟﻴﺘﺮ ﻛﻪ 108 ﻣﺤﻠﻮل ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﺎﻳﻲ ﺣﺪود ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻓﻌﺎل وﺟﻮد داﺷﺖ ﺑﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﺴﺎوی ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﺨﻠﻮط ﮔﺮدﻳﺪ و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ ﭘﺲ از ﺗﻨﻚ ﻛﺮدن ﮔﻴﺎﻫﺎن) در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻇﻬﻮر دو ﺑﺮگ اﺻ( ﻠﻲ ﺑﻮﺗﻪ ﺑﻪ ﺧﺎک ﭘﺎی ﻫﺎ اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪ .ﻣﻘﺪار 200 ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﻛﻮد اوره ﺑﺮای ﮔﻴﺎه ﺷﻮﻳﺪ ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم در ﻫﻜﺘﺎر در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ و ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖﻫﺎی 25ﺻﻔﺮ، ، 50 و 100 درﺻﺪ ﻣﻘﺪار ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻘﺴﻴﻄﻲ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻇﻬﻮر دو ﺑﺮگ اﺻﻠﻲ و ﻗﺒﻞ از ﮔﻠﺪﻫﻲ، ﺑﻪ روش ﺳﺮک آز اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدﻳﺪ .

در ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﮔﻠــﺪﻫﻲ ﻛﺎﻣـﻞ از ﻫــﺮ ﻛﺮت ﺑﻮﺗﻪ ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ اﺛﺮ ﺣﺎﺷﻴﻪ ای، ﺑﺮداﺷﺖ و ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ از ﺟﻤﻠــﻪ ارﺗﻔـﺎع ﺑﻮﺗــﻪ، ﺗﻌﺪاد ﺷﺎﺧﻪ ﻓﺮﻋﻲ درﺟﻪ اول و وزن ﺗــﺮ اﻧــﺪازه ﮔﻴــﺮی ﺷﺪ .ﺑﻮﺗﻪ ﻫﺎی ﺑﺮداﺷﺖ ﺷﺪه، در ﺷـﺮاﻳﻂ ﺳـﺎﻳﻪ ﺧﺸﻚ و ﭘﺲ از ﺧﺸﻚ ﺷـﺪن ﻛﺎﻣـﻞ، وزن ﺧﺸـﻚ ﺑﻮ ﺗﻪ ﺛﺒﺖ ﮔﺮدﻳﺪ .ﺳﺎﻳﺮ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻫﺮ ﻛﺮت ﺗﺎ رﺳﻴﺪن ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺬرﻫﺎ ﻧﮕﻬﺪاری و ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﺬر اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﮔﺮدﻳﺪ .ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺪازه ﺑﺮگ 0/25 ﮔﻴﺮی ﻛﻠﺮوﻓﻴﻞ ﻛﻞ، ﮔـﺮم از ﻫﺎی ﺟﻮان ﮔﻠﺪﻫﻲ، ﺷﻮﻳﺪ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻴﻠﻲ 10در 80 ﻟﻴﺘﺮ اﺳﺘﻮن درﺻﺪ ﻗـﺮار داده ﺷﺪ؛ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺳﭙﺲ 3500 ﻫـﺎ در ﺳـﺮﻋﺖ دور در دﻗ ﻴﻘـﻪ ﺑﻪ ﻣﺪت ده دﻗﻴﻘﻪ ﺳﺎﻧﺘﺮﻳﻔﻴﻮژ ﮔﺮدﻳﺪ و a ﻣﻘـﺪار ﻛﻠﺮوﻓﻴـﻞ 663 در ﻃﻴﻒ ﺟﺬﺑﻲ ﻧـﺎﻧﻮﻣﺘﺮ و ﻣﻘـﺪار b ﻛﻠﺮوﻓﻴـﻞ 645 در ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از دﺳﺘﮕﺎه Jenway اﺳﭙﻜﺘﻮﻓﺘﻮﻣﺘﺮ 6350 ﻣﺪل ﺳﺎﺧﺖ ﻛﺸﻮر اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن، ﻓﺮﻣﻮل ﻗﺮاﺋﺖ و ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎی زﻳـﺮ، ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻴﻠﻲ ﺑـﺮ ﮔﺮم ﻛﻠﺮوﻓﻴﻞ در ﮔﺮم . گ ﺗـﺎزه ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﺷﺪ
ﻛﻠﺮوﻓﻴﻞ ﻛﻞ از ﻣﺠﻤﻮع اﻳﻦ دو ﻣﻘﺪار ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدﻳﺪ )Dere et al., 1998 .( Chlorophyll a = (19.3×A663 – 0.86×A645) V/100W Chlorophyll b = (19.3 ×A645 – 3.6 × A663) V/100W V =ﺣﺠﻢ ﻣﺤﻠﻮل ﺻﺎف ﺷﺪه) ﻣﺤﻠﻮل ﻓﻮﻗـﺎﻧﻲ ﺣﺎﺻـﻞ از ﺳﺎﻧﺘﺮﻳﻔﻴﻮژ( در A ﺟﺬب ﻧﻮر = 663 ﻃﻮل ﻣﻮﺟﻬﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ 645و W وزن ﺗﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﮔﺮم = ﻣﻴﺰان ﻧﻴﺘﺮوژن، ﻓﺴﻔﺮ و ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺑﺮگ ﺷﻮﻳﺪ ﻫﺎی )ﺑﺮگ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ دﻣﺒﺮگ (در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﮔﻠﺪﻫﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺎ ، روش ﻛﺠﻠﺪال و ﺷﻌﻠﻪ ﻧﺸﺮ ای اﻧﺪازه Chapman ) ﮔﻴﺮی ﺷﺪ .( اﺳﺎﻧﺲ and Pratt, 1961 ﮔﻴﺮی از ﺷﻮﻳﺪ ﺑﺬرﻫﺎی رﺳﻴﺪه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از دﺳﺘﮕﺎه ﻛﻠﻮﻧﺠﺮ و ﺑﻪ روش ﺗﻘﻄﻴﺮ ﺑﺎ ﺑﺨﺎر آب 20 اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺖ .ﺑﻪ اﻳـﻦ ﻣﻨﻈـﻮر از ﮔﺮم ﺑﺬر آﺳﻴﺎب ﺷﺪه ﻣﻴﻠﻲﻟﻴﺘﺮ 400 ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه آب اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﺪ .زﻣـﺎن ﻻزم ﺑـﺮای اﺳـﺘﺨﺮاج اﺳـﺎﻧﺲ 3ﻫـﺎ ﺳـﺎﻋﺖ ﺑـﻮد .ﺑﺮای ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ اﻧﺪازه ﻫﺎی اﺳﺎﻧﺲ و ﺗﺮﻛﻴﺐ ﮔﻴﺮی دﻗﻴﻖ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺎی GC) در آن از دﺳﺘﮕﺎه ﻛﺮوﻣﺎﺗﻮﮔﺮاﻓﻲ ﮔﺎزی (و (GC/MS) ﻛﺮوﻣﺎﺗﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ ﻃﻴﻒ ﺳﻨﺞ ﺟﺮﻣﻲ ﻣﺪل ژاﭘﻦ، Shimadzu GC-9A ﺳﺎﺧﺖ ﻛﺸﻮر . اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ ﻃﻴﻒ ﻃﻴﻒ ﻫﺎی ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻫﺎی ﺟﺮﻣﻲ – ﻫﺎی اﺳﺘﺎﻧﺪارد، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪﻧﺪ .درﺻﺪ ﻧﺴﺒﻲ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺗﺮﻛﻴﺐ زﻳ ﻫﺎ ﻫﻢ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺮ ﻣﻨﺤﻨﻲ آن در ﻃﻴﻒ ﻛﺮوﻣﺎﺗﻮﮔﺮام ﺣﺎﺻﻞ، ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪ. ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ داده ﺑـﻪ ﻫـﺎی دﺳـﺖ آﻣـﺪه ﺑﺎ ﻧﺮم اﻓﺰار ﺷﺪ SAS 9.3 آﻣﺎری اﻧﺠﺎم ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ . ﻫـﺎی ﺑـﻪ دﺳـﺖ آﻣـﺪه ﺗﻮﺳـﻂ روش آزﻣـﻮن ﭼﻨـﺪ داﻣﻨﻪ ای داﻧﻜﻦ و در ﺳﻄﺢ ﮔﺮدﻳﺪ %5اﺣﺘﻤﺎل اﻧﺠﺎم . ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺤﺚ و ارﺗﻔﺎع ﺑﻮﺗﻪ ﺗﺠ داده ﺰﻳﻪ وارﻳﺎﻧﺲ ﻫﺎ) ﻣﻲ (2ﺟﺪول ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻛﻪ ارﺗﻔﺎع ﺑﻮﺗﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻨﻲ داری ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎی آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ .ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ داده ﻫﺎ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ B1N3 ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ارﺗﻔﺎع ﺑﻮﺗﻪ در ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺗﻴﻤﺎر ﺑﺎ ﻣﻘﺪار ﺳﺎﻧﺘﻲ 120/53 ﻣﺘﺮ ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮدﻳﺪ .ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد در ﺣﺎﻟﺖ ﻛﺎرﺑ ﺮد ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻋﺪم ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﻛﻮد، ارﺗﻔﺎع ﺑﻮﺗﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻨﻲ داری اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺖ .ارﺗﻔﺎع ﺑﻮﺗﻪ 100 در ﺷﺮاﻳﻂ اﺳﺘﻔﺎده از درﺻﺪ ﻣﻘﺪار ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه ﻛﻮد ﺳﺎﻧﺘﻲ108/80 اوره و ﺑﺪون ﺣﻀﻮر ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﻮد ﻛﻪ 50 در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از درﺻﺪ ﻣﻘﺪار ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه ﻛﻮد اوره ﺑﻪ ﻫ ﺑﻮﺗﻪ ﻤﺮاه ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ، ارﺗﻔﺎع ) 116/47 ﺑﻴﺸﺘﺮی ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ (ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮدﻳﺪ .ارﺗﻔﺎع ﺑﻮﺗﻪ ﻧﻴﺰ در ﺷﺎﻫﺪ ﺗﻴﻤﺎر
ﺳﺎﻧﺘﻲﻣﺘﺮ (ﺷﺪ 82/67) ﺑﺎ ﻛﺎﻫﺶ روﺑﺮو ﺟﺪول 3) .( ارﺗﻔﺎع ﺑﻮﺗﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺮ اﻧﺪام دﻳﮕﺮ روﻳﺸﻲ ﻳﺎ زاﻳﺸﻲ ﺑﻪ ﺷﺪت ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬاﻳﻲ و آب ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد .دﺳﺘﺮﺳﻲ ﮔﻴﺎه ﺑﻪ آب و ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬاﻳﻲ ﻛﺎﻓﻲ، ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﻧﻴﺘﺮوژن، از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺑﺮ ﺗﻘﺴﻴﻢ و ﺑﺰرگ ﺷﺪن ﺳﻠﻮل ﻫﺎ در اﻓﺰاﻳﺶ ارﺗﻔﺎع ﺑﻮﺗﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻲ) 1392 ﺑﺎﺷﺪ .ﻗﺎﺳﻤﻲ و ﻫﻤﻜﺎران (در ﮔﻴﺎه داروﻳﻲ اﺳﻔﺮزه، ﮔﺰارش ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻫﻤﺰﻣﺎن از اوره و ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎی ﺣﻞ ﻛﻨﻨﺪه ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﻌﺪﻧﻲ، ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻌﻨﻲدا ﻣﻲ ر ارﺗﻔﺎع ﺑﻮﺗﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺎ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺗﻄﺎﺑﻖ دارد .
ﺗﻌﺪاد ﺷﺎﺧﻪ ﻓﺮﻋﻲ ﻣﻲ 2 ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ در آﻧﺎﻟﻴﺰ وارﻳﺎﻧﺲ) ﺟﺪول (ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﻮد، ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎی اوره ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ و ﻣﻌﻨﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮ داری ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﺣﺘﻤﺎل % 1 و 5 در ﺳﻄﺢ ﺑﺮ ﺻﻔﺖ ﺗﻌﺪاد ﺷﺎﺧﻪ ﻓﺮﻋﻲ داﺷﺘﻨﺪ .زﻳ اﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻛﻮد ﺴﺘﻲ و اوره در اﻳﻦ ﺻﻔﺖ ﻣﻌﻨﻲ . دار ﻧﺸﺪ ﺗﻌﺪاد ﺷﺎﺧﻪ ﻓﺮﻋﻲ در ﺷﻮﻳﺪ ﮔﻴﺎه ﺗﻴﻤﺎر ﺷﺪه B1N2 ﺑﺎ ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ 50) درﺻﺪ ﻣﻘﺪار ﺗﻮﺻﻴﻪ 9/1 ﺷﺪه ﻛﻮد اوره (و ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﻋﺪد، ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮدﻳﺪ .ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﻲ B1N2 داری ﺑﻴﻦ ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎی ،B1N3، B0N3 ﻧﺪاﺷﺖ B0N2 و در اﻳﻦ ﺻﻔﺖ وﺟﻮد ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ B0N0 ﺗﻌﺪاد ﺷﺎﺧﻪ ﻓﺮﻋﻲ ﻧﻴﺰ از ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺗﻴﻤﺎر ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪ ﺟﺪول 3) .( ﺗﻌﺪاد ﺷﺎﺧﻪ ﻓﺮﻋـﻲ ﺻـﻔﺘﻲ ﻛـﻪ اﺳـﺖ ﺗﺤﺖ ژﻧﺘ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻴﻚ و ﻣﺤﻴﻂ ﻣ ﻗﺮار ﻲﮔﻴﺮد ﻓﺮاﻫﻤ و ﻲ ﻏﺬا ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻳﻲ ﺑـﺮ اﻳﻦ ﺻﻔﺖ ﻣﺆﺛﺮ اﺳﺖ .در ﺗﻴﻤﺎر ﺗﻠﻔﻴﻘﻲ ﻣﻔ اﺛﺮ ﻴﺪ ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲدر اﻓﺰاﻳﺶ ﻏﺬا ﻋﺮﺿﻪ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻳﻲ ﻧﺘ و در ﻴﺠﻪ ﺑﻬ ﺒﻮد ﻓﺘﻮﺳﻨﺘﺰ و ﺗﺴﻬﻴﻢ ﺑﻬﺘﺮ ﻣﻮاد در ﻣﺨﺎزن ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻌﺪاد ﺷﺎﺧﻪ ﻓﺮﻋـ ﻫﺎی ﻲ ﺑﻮﺗـﻪ در اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻃﺮﻓ .از ﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ ﺳﺒﺰ ﻓﺘﻮﺳـﻨﺘﺰ ﻛﻨﻨـﺪه در ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﻣﺼﺮف ﻧﻴﺘﺮوژن ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺗﻮﻟ ﺷﺪن ﻴﺪ و اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻮاد ﻓﺘﻮﺳـﻨﺘﺰی و ﻫﻮرﻣﻮن ﺗﺤﺮ ﻫﺎی ﻳﻚ ﻣﺮ ﻛﻨﻨﺪه رﺷﺪ ﺑﻪ ﻳﺴﺘﻢﻫﺎی اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ و ﺟﺎﻧﺒﻲ ﻣﻲﺷﻮد ﻧﺘ و در ﻴﺠﻪ، ا ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺤﺮﻳﻚ ﻣﺮﻳﺴﺘﻢ اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ ﺟﺎﻧﺒ و ﻲ اﻓﺰا و ﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺎﺧﻪ ﻓﺮﻋ ﻫﺎی ﻲ ﺗ در ﻴﻤﺎر اوره ﺣﺎوی ﻣﻲﮔﺮدد )ﺻﻴﺪی و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ .(1396 ﻫﻤﻜﺎران، در ای ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂﻳﺰداﻧﻲ ﺑﻴﻮﻛﻲ و (1393) ﻫﻤﻜﺎران در ﺧﺼﻮص ﻛﺎرﺑﺮد ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﻮد ﻧﻴﺘﺮوژن ﺻﻮ رت ﮔﺮﻓﺖ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪ ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮد ﺳﻄﺢ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻧﻴﺘﺮوژن ﺑ در ﻫﻜﺘﺎر ﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺗﻌـﺪاد ﺷـﺎﺧﻪ ﻫـﺎی ﺟـﺎﻧﺒﻲ را . در ﮔﻴﺎه ﻣﺮزﻧﺠﻮش وﺣﺸﻲ ﺳﺒﺐ ﮔﺮدﻳﺪ وزن ﺗﺮ ﺑﻮﺗﻪ ﺑﻮﺗﻪ و ﺧﺸﻚ ﺻﻔﺖ وزن ﺗﺮ ﺑﻮﺗﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎی ﺗﻐﺬﻳﻪ ای، در %ﻣﻌﻨﻲ 1 ﺳﻄﺢ 2 دار ﮔﺮدﻳﺪ) ﺟﺪول .(ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ وزن ﺗﺮ ﺑﻮﺗﻪ در ﮔﻴﺎ B1N3 ﻫﺎن ﺗﻴﻤﺎر B1N2 و ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار /57 68 ﻣﻲ 67/10 و ﮔﺮم ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ .در واﻗﻊ ﺗﻮان ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ، ﻛﺎرﺑﺮد ﻛﻮد اوره را ﺑﻪ ﻧﺼﻒ ﻣﻘﺪار B0N0 ﻛﺎﻫﺶ داد .ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ وزن ﺗﺮ ﺑﻮﺗﻪ ﻧﻴﺰ از ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎی و B1N0 داده 4 ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪ) ﺟﺪول ﺗﺠﺰﻳﻪ وارﻳﺎﻧﺲ .( ﻫﺎ ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻌﻨﻲ دار ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎی اوره ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ و ﻛﻮد ﺑﺮ 1 وزن ﺧﺸﻚ ﺑﻮﺗﻪ در ﺳﻄﺢ اﺣﺘﻤﺎل درﺻﺪ ﺑﻮد ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد اﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اﻳﻦ دو ﻛﻮد ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻌﻨﻲ داری ﺑﺮ ﺻﻔﺖ وزن ﺧﺸﻚ ﺑﻮﺗﻪ ﻧﺪاﺷﺖ ﺟﺪول ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ 2) ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ .( داده ﻫﺎ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ وزن ﺧﺸﻚ ﺑﻮﺗﻪ از ﮔﻴﺎﻫﺎن B1N2 ﺗﻴﻤﺎر ﺷﺪه ﺑﺎ B1N3 و 24/48 ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار 23/77 و ﮔﺮم ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪ .ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ وزن ﺧﺸﻚ ﺑﻮﺗﻪ ﻧﻴﺰ B0N0 از ﺗﻴﻤﺎر B1N0 و .(3 ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮدﻳﺪ) ﺟﺪول ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎی
50 ﻣﺤﺮک رﺷﺪ و درﺻﺪ ﻛﻮد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺑﻴﺸﺘﺮی ﺑﺮ ﻛﻤﻴﺖ و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺤﺼﻮل ﺷﻮﻳﺪ، در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺎﻛﺘﺮی 100 ﻣﻘﺪار ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه ﻛﻮد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ .- ﻫﺎی ﻣﺤﺮک رﺷﺪ، ﺟﺬب ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﻌﺪﻧﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻛﻮد اوره را ﺑﻬﺒﻮد ﻣﻲ ﺑﺨﺸﻨﺪ .در واﻗﻊ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﻮدﻫﺎی ﺣﺎوی ازﺗﻮﺑﺎﻛﺘﺮ و ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎی ﺣﻞ ﻛﻨﻨﺪه ﻓﺴﻔﺮ؛ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻮﺳﻌﻪ رﻳﺸﻪ و ﺟﺬب ﺑﻬﺘﺮ آب و ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ ﺷﺪه ﻛﻪ ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ رﺷﺪ روﻳﺸﻲ و زاﻳﺸﻲ ﺷﻮﻳﺪ ﻣﻲ Chattopadhyay ) ﺷﻮﻧﺪ ( .ﻣـﻲ ﺗـﻮان et al., 2017 ﭼﻨﻴﻦ ﺑﻴﺎن آﻧﺠﺎ ﻛﺮد ﻛﻪ از ﻳﻲ ﻧ ﻛﻪ ﻛﻮد ﻴﺘﺮوژن ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻴﺰان ﻓﺘﻮﺳﻨﺘﺰ ﻧﺘ و در ﻴﺠﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ذﺧﻴﺮه ﻛﺮﺑﻮﻫﻴﺪرات ﮔﻴﺎه ﻣﻴﺸﻮد، ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻮدﻫﺎ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﮔ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻴﺎه ﻣﻲﺷﻮد )ﺻﻴﺪی .(1396 و ﻫﻤﻜﺎران، Sokhangoy) 2012 و ﻫﻤﻜﺎران Shallan (و و ﻫﻤﻜﺎران 2005) ) Anitha (در ﮔﻴﺎه ﺷﻮﻳﺪ؛ 2015 و ﻫﻤﻜﺎران (در ) Pariari ﺷﻨﺒﻠﻴﻠﻪ و 2015 و ﻫﻤﻜﺎران (در رازﻳﺎﻧﻪ، ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ دﺳﺖ ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ. ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﺬر در ﻫﻜﺘﺎر 2 ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ در ﺟﺪول آﻧﺎﻟﻴﺰ وارﻳﺎﻧﺲ) ﺟﺪول ،( ﻣﺸ ﻣﻲ ﺎﻫﺪه ﺷﻮد، ﻫﻤﻪ ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎی آزﻣﺎﻳﺸﻲ در ﺳﻄﺢ اﺣﺘﻤﺎل %ﻣﻌﻨﻲ 1 ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﺬر در ﻫﻜﺘﺎر ﺗﺄﺛﻴﺮ . دار داﺷﺘﻨﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﺬر از ﮔﻴﺎﻫﺎﻧﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ ﻛﻪ ﻛﻮد ) 100 زﻳﺴﺘﻲ و (B1N3 درﺻﺪ ﻣﻘﺪار ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه اوره درﻳﺎﻓﺖ ﻛﺮدﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻣﻘﺪار ﻣﺤﺼﻮل در اﻳﻦ ﺗﻴﻤﺎر ﻛﻴﻠﻮﮔ 964/4 آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺮم در ﻫﻜﺘﺎر ﺑﻮد .ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد ﺗﻴﻤﺎر ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺼﻒ ﻣﻘﺪار ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه ﻛﻮد اوره ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ در رده دوم ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻣﻘﺪار ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﺬر ﻗﺮار 916/67) ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم در ﻫﻜﺘﺎر (و ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮد ﻛﻮد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ، ﺑﻪ .(3 ﺑﻮد) ﺟﺪول ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ،اﻓﺰاﻳﺶ ﻧ ﻣﺼﺮف ﻴﺘﺮوژن در ﻛﻨﺎر ﻛﺎرﺑﺮد ﻛﻮدﻫﺎی زﻳﺴﺘﻲ، ﻃﺮ از ﻳﻖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻓﺮا ، ﺑﺮ ﻳﻨﺪﻫﺎی ﻓﻴﺰﻳﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ آﺳﻤ ﻓﺘﻮﺳﻨﺘﺰ، ﻴﻼت ﺑﻴﺸﺘﺮ و ﻣﺎده ﺧﺸﻚ و ﻋﻤﻠﻜﺮد داﻧـﻪ ﺑـﺎﻻﺗﺮ ﻣـﻲ ﭘـﮋوﻫﺸ ﮔـﺮدد .در ﻲ دﻳﮕﺮ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪ ﻛﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻧ ﻣﺼﺮف ﻴﺘﺮوژن ﻣﻌﻨـ اﺛﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻲ روی داری ﻋﻤﻠﻜﺮد ﮔ Mosavi ) داﻧﻪ ﻴﺎه داروﻳﻲ زﻧﻴﺎن داﺷﺖ et al., 2015( . درﺻﺪ اﺳﺎﻧﺲ ﺑﺬر %ﻓﻘﻂ ﺗﺄﺛﻴﺮ 1 اﺳﺎﻧﺲ ﺑﺬر ﺷﻮﻳﺪ در ﺳﻄﺢ اﺣﺘﻤﺎل ﺗﺤﺖ ﻛﻮد اوره ﻣﻌﻨﻲ دار ﺷﺪ ﺟﺪول 2) .( ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪار اﺳﺎﻧﺲ B0N2 از ﺗﻴﻤﺎر . 2/71 و ﺑﻪ ﻣﻴﺰان درﺻﺪ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ B0N0 ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ درﺻﺪ اﺳﺎﻧﺲ ﺑﺬر از ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺗﻴﻤﺎر ﺷﺪه ﺑﺎ ﺣﺎﺻﻞB1N0 و ﮔﺮدﻳﺪ .ﺳﺎﻳﺮ ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎی آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ
آﻣﺎری در ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ و ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﻲ داری ﺑﻴﻦ .(3 آﻧﻬﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﺸﺪ) ﺟﺪول ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ در ﺣﺎﻟﺖ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻐﺬﻳﻪ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻳﺎ زﻳﺴﺘﻲ؛ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺗﻴﻤﺎر ﺷﺎﻫﺪ) ﺑﺪون ﻛﻮد (اﻓﺰاﻳﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ در درﺻﺪ اﺳﺎﻧﺲ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪ .اﻳﻦ اﻓﺰا ﻳﺶ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬاﻳﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﮔﻴﺎه ﺑﺮای ﺳﻨﺘﺰ اﺳﺎﻧﺲ، ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻧﻴﺘﺮوژن و ﻓﺴﻔﺮ، ﺑﺎﺷﺪ .ﻧﺘﺎﻳﺞ ) El- Sayed ﮔﺰارش ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ 2017 و ﻫﻤﻜﺎران (در ) Shahmohammadi ﮔﻴﺎه ﺷﻮﻳﺪ، 2014 و ﻫﻤﻜﺎران (در 2012) Alireza ﮔﻴﺎه ﺷﻮﻳﺪ، Zeinali (در ﮔﻴﺎه رازﻳﺎﻧﻪ، و ﭘﺸﺖ 2014) ﻫﻤﻜﺎران و ) ( 1395 دار و ﻫﻤﻜﺎران (در ﮔﻴﺎه ﻧﻌﻨﺎع ﻓﻠﻔﻠﻲ ﺑﺎ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺣﺎﺻﻞ از اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ، ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ دارد .
ﻛﻠﺮوﻓﻴﻞ ﻛﻞ ﻣﻲ 4 ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ در ﺟﺪول ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﻮد ﻓﻘﻂ ﺗﻴﻤﺎر ﻛﻮد اوره ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻌﻨﻲ داری ﺑﺮ ﻣﻘﺪار ﻛﻠﺮوﻓﻴﻞ ﺑﺮگ دا ﺑﺎﺷﺪ ﺷﺘﻪ ﻣﻴﺎﻧ .ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ داده ﮕﻴﻦ ﻫﺎ ﻫﻢ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪار ﻛﻠﺮوﻓﻴﻞ ﺑﺮگ در ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺗﺤﺖ ﺗﻴﻤﺎر B1N2 ﻣﻴﻠﻲ 1/74 و ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﮔﺮم در ﮔﺮم وزن ﺗﺮ، ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ .ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪار ﻛﻠﺮوﻓﻴﻞ ﺑﺮگ ﻧﻴﺰ از ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎی B0N0 B1N0 و .(3 ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪ) ﺟﺪول ﻧﻴﺘﺮوژن ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻣﻨﻴﺰﻳﻮم ﻧﻘﺶ اﺳﺎﺳﻲ در ﺳﻨﺘﺰ ﻛﻠﺮوﻓ ﻴﻞ دارﻧﺪ و ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺑﻮدن آﻧﻬﺎ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﻠﺮوﻓﻴﻞ ﺑﺮگ ﻣﻲ ﺷﻮد .اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺜﺒﺖ اوره در ﺗﺎﻣﻴﻦ و در دﺳﺘﺮس ﻗﺮار دادن ﻧﻴﺘﺮوژن
ﺑﺮای ﮔﻴﺎه ﺷﻮﻳﺪ، اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ را ﺳﺒﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ .ﺑﺮﺧﻲ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ از اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ ﺗﺮﻛ در ﻴﺐ ﺑﺎ ﻛﻮد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ اﻓﺰا ﺑﺎ ﻳﺶ ﻏﺬا ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻳﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﻴﺘﺮوژن، آﻫﻦ و ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ﻛﻠﺮوﻓ ﻛﻪ در ﻴﻞ ﺳﺎز ی ﻣﺆﺛﺮ ﻣﻴﺒﺎﺷﻨﺪ، ﻣﺤﺘﻮی ﻛﻠﺮوﻓﻴﻞ ﺑﺮگ را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ آزﻣﺎ و در ﻳﺶ آﻧﻬﺎ ﻛﺎرﺑﺮد ﺗﻠﻔﻴﻘ ﻲﻛﻮدﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ز و ﻳﺴﺘﻲ ﻣﺤﺘﻮی ﻛﻠﺮوﻓﻴﻞ ﺑﺮگ ﻫ ﺑ 704 ذرت ﻴﺒﺮﻳﺪ را ﻴﺸﺘﺮ ﻛﻮد از ﻣﺼﺮف ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ Maghsudi ﻳﺎ زﻳﺴﺘﻲ، اﻓﺰاﻳﺶ داد et al., 2012 . درﺻﺪ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﻌﺪﻧﻲ ﺑﺮگ ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ در ﺟﺪول ﺗﺠﺰﻳﻪ وارﻳﺎﻧﺲ) ﺟﺪول ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻫﻤﻪ ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎی آزﻣﺎﻳﺸﻲ در ﺳﻄﺢ اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮﻣﻘﺪار ﻣﻌﻨﻲ ،درﺻﺪ 1 ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﻌﺪﻧﻲ ﺑﺮگ ﺷﻮﻳﺪ، ﺗﺄﺛﻴﺮ – دار داﺷﺘﻨﺪ .ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ درﺻﺪ ﻧﻴﺘﺮوژن، ﻓﺴﻔﺮ و ﭘﺘﺎس ﺑﺮگ در ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺗﻴﻤﺎر ﺷﺪه ﺑﺎ ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮ 50 اه درﺻﺪ B1N2) ﻣﻘﺪار ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه اوره (و ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪار اﻳﻦ ﺳﻪ ﺷﺪ B0N0) ﻋﻨﺼﺮ در ﺗﻴﻤﺎر ﺷﺎﻫﺪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ( .ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﻣﻲ 1 در ﺷﻜﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه 50 ﺷﻮد؛ ﺗﻴﻤﺎر اﺳﺘﻔﺎده از درﺻﺪ اوره ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ، ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺟﺬب ﺳﻪ ﻋﻨﺼﺮ ﺿﺮوری ﻧﻴﺘﺮوژن، ﻓﺴﻔﺮ و ﭘﺘﺎس را ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ و ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ آﻣﺎر ﻣﻲ a ی در ﺳﻄﺢ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ .اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻫﻤﺰﻣﺎن از ﻛﻮد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎی ﺣﻞ ﻛﻨﻨﺪه ﻓﺴﻔﺎت و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﻧﻴﺘﺮوژن، ﺑﺎ در دﺳﺘﺮس ﻗﺮار دادن ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺿﺮوی، ﺟﺬب آﻧﻬﺎ را ﺑﺮای ﮔﻴﺎه ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻛﺮدﻧﺪ .ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺎ ﮔﺰارش Singh .2016) Singhو در ﮔﻴﺎه ﺷﻮﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ دارد ( ﻛﺎرون 1 درﺻﺪ ﻟﻴﻤﻮﻧﻦ آﭘﻴﻮل 2 ، اﺳﺎﻧﺲ3 و درﺻﺪ ﻟﻴﻤﻮﻧﻦ اﺳﺎﻧﺲ ﺑﺬر ﺷﻮﻳﺪ در ﺷﺮاﻳﻂ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﻮد % 1 اوره) ﺳﻄﺢ اﺣﺘﻤﺎل (و اﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اوره در ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ ﺳﻄﺢ اﺣﺘﻤﺎل ﻣﻌﻨﻲ 5) درﺻﺪ ( دار ﮔﺮدﻳﺪ .ﻣﻘﺪار ﻛﺎرون ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺗﻴﻤﺎر اوره و اﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اوره و ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ ﻣﻌﻨﻲ 1 دار ﺷﺪ) در ﺳﻄﺢ اﺣﺘﻤﺎل درﺻﺪ (و آﭘﻴﻮل در ﺣﻀﻮر ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎی ﻛﻮد زﻳﺴﺘﻲ و ﻛﻮد اوره در ﺳﻄﺢ اﺣﺘﻤﺎل 5 1 درﺻﺪ و اﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اﻳﻦ دو ﻛﻮد در ﺳﻄﺢ اﺣﺘﻤﺎل درﺻﺪ ﻣﻌﻨﻲ .(4 دار ﺷﺪ) ﺟﺪول ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ درﺻﺪ ﻟﻴﻤﻮﻧﻦ از B1N3 ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺗﻴﻤﺎر ﺷﺪه ﺑﺎ ،B1N2 B0N2 و ﺣﺎﺻﻞ
ﮔﺮ دﻳﺪ .ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪار ﻛﺎرون از ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺗﻴﻤﺎر ﺷﺪه ﺑﺎ B0N2 ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪ و ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ درﺻﺪ آﭘﻴﻮل ﻧﻴﺰ از ﺑﺬوری B1N2 اﺳﺘﺤﺼﺎل ﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺗﻴﻤﺎر B0N1و ﺑﻮدﻧﺪ ﺷﻜﻞ 2) .( ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬاﻳﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﮔﻴﺎه، اﻓﺰاﻳﺶ رﺷﺪ رﻳﺸﻪ در اﺛﺮ ﻫﻤﺰﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﺎﻳﻲ و ﺑﻬﺒﻮد ﻣﻘﺪار ﻛﻠﺮوﻓﻴﻞ ﺑﺮگ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺘﻮﺳﻨﺘﺰ ﮔﻴﺎه، ﻋﺎﻣﻞ اﻳﻦ El-Naggar . ﺑﻬﺒﻮد در ﻛﻴﻔﻴﺖ اﺳﺎﻧﺲ ﺷﻮﻳﺪ ﺑﻮده اﺳﺖ و ) Alizadeh ﻫﻤﻜﺎران در ﮔﻴﺎه رﻳﺤﺎن، (2010 و ﻫﻤﻜﺎران Mahfouz and Sharaf-Eldin در ﮔﻴﺎه ﻣﺮزه و در ﮔﻴﺎه رازﻳﺎﻧﻪ؛ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ را ﮔﺰارش ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ

ﺘﻴﺠﻪ ﻛﻠﻲ ﮔﻴﺮی ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ، ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺼﺮف ﻛﻮد ﻧﻴﺘﺮوژﻧﻪ از ﻣﺼﺮف ﻧﺼﻒ ﻣﻘﺪار ﻛﻮد اوره 100) ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم در ﻫﻜﺘﺎر (ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻛﻮدﻫﺎی زﻳﺴﺘﻲ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮔﻴﺎه داروﻳﻲ ﺷﻮﻳﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد .ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﻮدﻫﺎی زﻳﺴﺘﻲ در ﻛﺸﻮر، اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮ در زﻣﻴﻨﻪ ﺣﺬف ﻛﺎﻣﻞ ﻛﻮد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ از ﭼﺮﺧﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻳﻦ ﮔﻴﺎه داروﻳﻲ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ . ﺷﻮد.

منبع : نشریه علمی تغذریه گیاهان باغی 

کود مناسب رشد و عناصر ریز مغذی ( میکرو )
مشخصات کود های میکرو
یکی از صدها خدمات مجموعه ی بزرگ پارادایس تهیه و بسته بندی بهترین نوع کودهای میکرو می باشد ، که تهیه نمودن آن برای شما دوستان عزیز به علت سنگین بودن وزن بسته های آن (25 کیلوگرم ) هزینه بر و گاهی اوقات غیرممکن است .
میکرو المنت ها یا عناصر یا عناصر کم مصرف ( ریز مغذی ها ) مانند :
آهن ، روی ، منگنز ، مس ، بور ، مولیبدن و کلر گیاهان مختلف برحسب نیاز و با توجه به نتایج آزمایشات خاک و برگ به کود های فوق نیازمند خواهند بود . ادامه مطالب کلیک کنید .
جایگاه میکروالمنت در تولیدات کشاورزی :
با وجود این که گیاهان به شکل واضحی به کود های ماکروالمنت ها نیازمندند ، اما کودهای میکروالمنت یا ریز مغذی ها علی رغم نیاز کم گیاهان جایگاه ویژه ای در تولیدات کشاورزی دارند لذا از آنها به عناصر خرد با تاثیرات مکان یاد میشود.

کود مناسب رشد و عناصر درشت مغذیماکرو)
مشخصات کود های ماکرو
در این قسمت از بانک اطلاعاتی مجموعه ی پارادایس نظر شما را به توضیحاتی هر چند مختصر توسط متخصصان این مجموعه در رشته ی کشاورزی و کود شناسی در رابطه با کود های ماکرو بستته بندی شده توسط این مجموعه جلب می نماییم .
معرفی عناصر کود ماکرو :
کودهای ماکرو موضوع بحث ما را تشکیل می دهند این کودها از مجموع سه عنصر : ازت ، فسفر و پتاسیم به نسبت های مختلف و متناسب با زمانبندی رشد و باروری گیاه تشکیل میشود .

حال برای درک هرچه بیشتر تاثیر این کودها نظر شما را به تاثیر هر یک از این عناصر به تنهایی بر روی گیاهان و درختان جلب می نماییم : جهت مطالعه ادامه مطالب کلیک کنید .

کود مناسب تقویت محصول و گلدهیپتاس بالا )

تغذیه گیاهان شامل چندین مرحله می باشد، مرحله رویشی ، نمو و گلدهی، گیاهان برای رشد به ازت برای ریشه دهی و شروع سوخت و ساز و پتاسیم مسئول خیلی از وقایع فیزیولوژیک گیاه می باشد. گیاهی که وارد فاز گلدهی نمی شود، به خاطر رشد رویشی ناشی از مصرف کود ازته یا ضعف عمومی گیاه می باشد. فاز رویشی ناشی از استفاده از ازت باعث آبدار شدن بافت گیاه شده و نسبت C/N را کمتر یا به زبان ساده پوست به گوشت را بیشتر میکند، و همین عامل باعث می شود گیاه شما بزرگ و قوی شده ولی به شما گل نمی دهد ! با دادن کودهای گلدهی میزان گوشت را بیشتر کرده و از شیره گیاهی کاسته می شود. همین امر موجب افزایش گلدهی در همه گیاهان می شود. برای افزایش کیفیت گلها باید هنگام اتمام عمر گل ، غنچه های خشک شده رو از ته بچینید ، تا انرژی گل روی تولید بذر متمرکز نشود ! همینطور برای افزایش کیفیت گلدهی باید از مکمل های غذایی استفاده نمود ، از آنجایی که جذب مواد غذایی و کودهای شیمیایی تابع اسیدیته ی خاک می باشد و درصورت بالاتر رفتن اسیدیته خاک از 7 ، برخی از مواد غذایی قابلیت جذب خود را از دست می دهند  جهت کسب اطلاعات بیشتر و طرح سوال کلیک کنید .

جهت خرید انواع محصولات کشاورزی اعم از کود ، سم و اقلام کلیک کنید .

جهت بازدید از ویدئو های آموزش کشاورزی رایگان کلیک کنید .

سوال پاسخ داده شده
گذاشتن نظر
پاسخ خود را بنویسید .